Một thuở ngu ngơ, tôi đã từng ước được đi giữa rừng hoa, được nằm trên thảm hoa và hít căng lồng ngực những mùi hương quyến rũ từ trăm nghìn loài hoa. Lớn lên, những giấc mơ của một thời tí hon ấy dần dần đi vào quên lãng. Song, giấc mơ về hoa vẫn có sức ám ảnh trong tôi đến kỳ lạ. Và trong một lần đi giao lưu với CLB thơ ca Ngọc Hà mới đây, tôi như được sống lại những giấc mơ của một thời thơ ấu. “Thuỷ chung với gánh hàng hoa/ Câu ca dao cổ ngày xa tuyệt vời/ Ngọc Hà hương sắc đất trời/ Hào hoa thanh lịch, danh người Thăng Long…”. (“Về Ngọc Hà” của Lê Xuân Sinh).
Nếu nói về hoa, thì từ ngày xửa ngày xưa, hoa đã được coi là thông điệp của tâm hồn. Trong mỗi chúng ta ai mà chẳng yêu hoa… ai chẳng có những kỷ niệm đẹp về một loài hoa nào đó. Và cũng từ xa xưa, hoa bao giờ cũng được coi là biểu tượng của cái đẹp - cái mà hầu hết các thi sĩ từ cổ chí kim, từ đông sang tây chẳng thể dửng dưng và lãnh đạm. Chẳng thế mà Đỗ Phủ, nhà thơ Trung Quốc nổi tiếng thời nhà Đường đã từng thốt lên rằng “Nhất phiến hoa phi giảm khước xuân” (nghĩa là: Một cánh hoa rơi cũng làm giảm đi vẻ đẹp của mùa xuân).
Chuyện người yêu hoa kể sao cho hết… bởi hoa là người bạn tình muôn thuở cho cõi lòng trắc ẩn. Hai câu thơ kết của Lê Xuân Sinh đã gợi cho ta biết bao kỷ niệm và nỗi niềm khi nghĩ về một làng hoa Ngọc Hà xưa và nay: “Gió reo cờ hội sân đình/ Có nghe tiếng của lòng mình với hoa?”.
Về Ngọc Hà hôm nay, có lẽ điều dễ nhận thấy là cái cổng số 56 trên con đường dẫn vào làng được coi là cổ xưa nhất, một trong những nơi hy hữu còn giữ lại một chút bóng dáng đã qua đi trong ký ức xa xăm về một làng hoa Hà Thành. Ngọc Hà vốn là vùng đất của Thủ đô Hà Nội, có cư dân từ thời các vua Hùng, với chứng tích đào được lưỡi rìu bằng đá ở Quần Ngựa, lưỡi rìu bằng đồng ở Cống Vị. Từ lâu đời người dân từ các thôn trại ở Ngọc Hà chủ yếu sinh sống bằng nghề trồng hoa. Nghề trồng hoa ở Ngọc Hà, Hữu Tiệp đã phát triển từ thời Trần. Có sử sách ghi lại, năm 1526, Trần Châu (một tướng quân thời Trần) đóng quân ở Hoàng Hoa Thị (tức là chợ Hoa Vàng). Phải chăng, chợ Ngọc Hà ngày nay là dấu vết của Hoàng Hoa Thị ngày xưa? Và phải chăng thời đó dân Ngọc Hà trồng nhiều hoa cúc màu vàng nên có tên gọi là Hoàng Hoa Thị?
Hoa Ngọc Hà phục vụ cho cuộc sống của người dân đất Kinh Kỳ, từ lễ hội, ma chay, cưới hỏi, cúng giỗ. Nhất là những ngày giáp Tết, người Hà Nội thường đổ xô lên Ngọc Hà để ngắm hoa, mua hoa. Nhưng thói quen của người Hà Nội là mua hoa từ ở các gánh hàng hoa của người Ngọc Hà mang đi bán rong trên các đường phố. Bởi gánh hàng hoa đi đến đâu là thơm lừng đến đó.
Vậy nên, người Hà Nội có câu: “Ngày rằm đi chợ mua hoa/ Phải chờ thấy gánh Ngọc Hà mới mua” (ca dao).
Hoa Ngọc Hà đã đẹp, người Ngọc Hà đi bán hoa cũng thật tao nhã, với áo tứ thân màu nâu tươi, chít khăn đen mỏ quạ, thắt lưng bao nhiêu màu, trông thật duyên dáng, nền nã, thanh lịch. Sự thẩm mỹ tương quan giữa người và hoa đã là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho biết bao chàng trai Hà Nội khi ngỏ lời yêu các cô gái ở làng hoa Ngọc Hà: “Giếng Ngọc Hà vừa trong vừa mát/ Vườn Ngọc Hà thơm ngát gần xa/ Hỡi người gánh nước tưới hoa/ Có cho ai được vào ra chốn này?” (ca dao).
Dẫu biết rằng thời gian cứ trôi đi theo dòng chảy tự nhiên của nó, mọi cái cũng đều phải đổi thay. Biết đâu cái tên “Làng hoa Ngọc Hà” sẽ biến mất trong tương lai để thay thế vào đó là những cái tên, khu chung cư Ngọc Hà, khu công nghiệp Ngọc Hà, hay bất kỳ một cái tên nào khác… Biết đâu, những chợ hoa, những mẹt hàng hoa cũng sẽ vắng bóng trên đường phố Hà Nội… và biết đâu một ngày nào đó, giấc mơ hoa Ngọc Hà của tôi sẽ lùi vào trong dĩ vãng… |