Chúng tôi, những CCB trong Ban liên lạc bộ đội biên phòng rời Đồng Hới từ lúc mờ sáng, đi lên phía Tây Trường Sơn để thăm lại các chiến sĩ biên phòng đang chuẩn bị đón một mùa xuân mới. Chiếc xe quân sự của Bộ chỉ huy biên phòng tỉnh Quảng Bình đưa chúng tôi đi qua những đèo cao sương mù dày đặc. Cái giá lạnh của núi rừng, tiếng suối reo hòa với tiếng chim hót gợi trong trí ức chúng tôi bao kỷ niệm một thời bám đất, bám dân.

Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi là Đoàn kinh tế quốc phòng 79, thuộc Binh đoàn 15, tại xã Ngân Thủy. Nơi đây có bao đổi thay từng ngày ở vùng đất vốn rất nhiều khó khăn. Vùng đất hoang hóa nay được thay bằng những vườn cao su xanh tốt.

Rời Ngân Thủy trong cơn mưa phùn gió bấc nhưng chúng tôi vẫn thấy ấm lòng khi đi qua những cánh rừng xanh, những làn khói bay lên từ những nếp nhà sàn giữa điệp trùng rừng núi. Chúng tôi đến đồn biên phòng làng Ho, đường đi khá gian nan, vất vả; những đoạn đường đang thi công dở, đá sỏi lởm chởm. Đã lâu lắm mới trở lại thăm đồn, các chiến sĩ đón tiếp chúng tôi nồng nhiệt. Đồn biên phòng làng Ho bảo vệ một đoạn biên giới dài và sâu, có đỉnh núi cao trên 1.000m. Làng Ho là nơi dừng chân của những đoàn quân chuẩn bị vào chiến trường trong những năm đánh Mỹ. Nơi đây còn ghi lại những hố bom hằn sâu trong lòng đất, nơi hoạt động của những toán biệt kích của Mỹ ngụy tung ra phá hoại miền Bắc. Cũng chính nơi đây đã xuất hiện những tấm gương anh hùng, vượt qua lửa đạn, bám trụ kiên cường làm nhiệm vụ. Để giúp nhân dân vượt qua cái đói, đơn vị đã nhường lương thực. Các chiến sĩ đã phát hiện ra người Rục, đưa bà con về nơi ở mới. Đồn biên phòng làng Ho đã góp phần bắt được hàng chục tên biệt kích, bắn rơi 3 máy bay Mỹ.

Đồng chí đồn trưởng Nguyễn Tuấn Minh tiếp chúng tôi. Đồng chí cho biết, những năm qua, đồn luôn làm tốt nhiệm vụ bảo vệ biên giới của các xã Lâm Thuỷ, Kim Thủy. Tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững. Đồn đã giúp đỡ bà con khắc phục khó khăn trong cuộc sống hằng ngày, giúp dân làm lúa nước; hướng dẫn cho dân trồng trọt, chăn nuôi, đưa kinh tế địa phương phát triển tốt. Trong dịp đón Xuân mới, 70% chiến sĩ tình nguyện ở lại để làm nhiệm vụ và cùng với nhân dân địa phương vui xuân.

Đồng chí bí thư đảng ủy cho chúng tôi biết: Được sự quan tâm của Đảng, tết năm nay bà con không có hộ nào thiếu gạo. Xã đã tiếp nhận gạo cứu đói của chính phủ, của tỉnh, của huyện, của MTTQ tỉnh, giúp đỡ bà con. Đặc biệt, bà con cảm ơn các chiến sĩ biên phòng đã giúp nhân dân làm nhà mới, làm kinh tế, tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ. Bộ đội biên phòng đã xây dựng những ngôi nhà đại đoàn kết và những công trình dân sinh phục vụ nhân dân, tạo nên niềm vui, làm ấm lòng và thắp sáng ngọn lửa niềm tin trong nhân dân đối với Đảng và Chính phủ. Cuộc vận động “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”, các chiến sĩ biên phòng đã giúp đỡ bà con Vân Kiều hoàn thành 30 ngôi nhà đại đoàn kết; giúp dân làm đường giao thông nội vùng, quy hoạch vùng dân cư, hướng dẫn làm lúa nước, biến vùng đất vốn lau sậy rậm rạp thành vùng lúa của xã Lâm Thủy. Nhờ có cây lúa bà con đã thoát khỏi đói nghèo, cùng với các chiến sĩ biên phòng làm nhiệm vụ và bảo vệ biên giới.

Chúng tôi ở lại với các chiến sĩ, đêm đêm giữa núi rừng có điện sáng trưng; ti vi, máy tính được cấp đầy đủ cho cán bộ và chiến sĩ làm nghiệp vụ. Đàn lợn, gà, vườn rau đã cung cấp đủ thực phẩm cho bộ đội; phòng truyền thống đầy đủ các hình ảnh mang tính lịch sử phát triển của đơn vị. Chúng tôi gặp vợ chồng anh Hồ Thanh Tỉnh, nguyên là cán bộ biên phòng nghỉ hưu. Về quê, anh đã vận động nhân dân làm thủy điện, có nhiều ti vi, anh lại mở thêm việc sửa chữa để phục vụ bà con. Anh được bầu làm Bí thư Đảng uỷ xã, huyện uỷ viên huyện Lệ Thủy. Vợ anh cũng là cán bộ phụ nữ xã; con trai là cán bộ công an xã. Hằng năm, xã đã cung cấp cho biên phòng 3 thanh niên nhập ngũ. Giờ đây có nhiều con em Vân Kiều đã phục vụ lâu dài trong lực lượng biên phòng.

Chia tay các chiến sĩ biên phòng làng Ho, chúng tôi theo đường Hồ Chí Minh nhánh tây về đồn làng Mô, đứng chân trên địa bàn xã Trường Sơn, thuộc huyện Quảng Ninh. Đồng chí đồn trưởng Nguyễn Quyền và chính trị viên Lê Huy Chương đón chúng tôi trong niềm vui phấn chấn. Đến đồng làng Mô lần này, chúng tôi chứng kiến bao sự đổi thay: Đồn được xây dựng mới khang trang; trang bị nghe nhìn phục vụ chiến sĩ đầy đủ; đêm đêm các chiến sĩ thay nhau cất tíêng hát qua máy ka-ra-ô-kê do đồn mua và nối mạng vi tính để đọc tin tức thay cho báo chí đến chậm. Cảnh quan của đơn vị sạch và đẹp, hàng chục chậu cây cảnh được chở từ dưới xuôi lên, tạo cho không gian mát mẻ. Dưới chân đồi là dòng sông Long Đại. Trước đây khi đường Hồ Chí Minh chưa hoàn thành cán bộ chiến sĩ muốn về tỉnh, huyện đều phải đi bằng thuyền, vượt qua hàng chục con thác đá lởm chởm, có khi nguy hiểm đến tính mạng.

Con sông nối từ rừng Trường Sơn nối Long Đại nhập với dòng Kiến Giang để chảy ra sông Nhật Lệ rồi ra biển cả. Giờ đây nhìn con sông hiền hòa nước trong xanh ai cũng nhớ lại những mùa lũ năm trước, nước chảy cuồn cuộn, gây ra nỗi kinh hoàng cho người dân làng Mô; chỉ sau một đêm nhà cửa tài sản và cả người bị lũ cuốn trôi. Năm ấy cả nước, cả tỉnh hướng về Trường Sơn. Chủ tịch nước và cán bộ các ngành đáp máy bay xuống sân đồn biên phòng để bàn biện pháp tìm kiếm người bị nạn, cứu trợ nhân dân, khắc phục tổn thất sau lũ. Năm nào cũng vậy, nơi đây thường chịu nhiều trận lũ; có năm hai trận dồn dập gây bao tổn thất cho nhân dân. Đồn biên phòng là nơi trú ẩn của dân và là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho dân những lúc hoạn nạn. Vì lẽ đó bà con Vân Kiều và nhân dân nơi đây biết ơn bộ đội biên phòng và nghe theo bộ đội biên phòng làm nhiều điều hay, điều tốt.

Chúng tôi về thăm gia đình anh Hồ Thanh Sơn, là người dân tộc Vân Kiều; anh nhập ngũ năm 1961, từ chiến sĩ đến đồn trưởng, anh gắn bó với làng Mô. Giờ anh không còn nữa, nhưng Đảng bộ và nhân dân xã Trường Sơn luôn nhắc tên anh, ghi nhận công lao của anh đối với bản làng. Chúng tôi thắp một nén hương trên nấm mộ của người chiến sĩ để tưởng nhớ tới anh.

Chia tay bà con Vân Kiều và các chiến sĩ trên tuyến đường Hồ Chí Minh, những người đã không quản khó khăn gian khổ để giữ cho mùa xuân biên cương được yên vui, no ấm. Chúng tôi mang mùa xuân biên cương trở về Đồng Hới, cái mệt trong mỗi chúng tôi đã tan biến bởi mùa xuân của vùng biên cương mãi mãi là ký ức đẹp trong chúng tôi.

PHẠM XUÂN LỤC